Pyetjet mė tė shpeshta
1. Ēka ėshtė sigurimi pensional suplementar?

  • Sigurimi pensional suplementar ėshtė sigurim shtesė nga sigurimi i obligueshėm pensional qė funksionon nė Kosovė. Forma dhe mėnyra e implementimit tė kėsaj skeme pensionale ėshtė e pėrcaktuar me ligjin nr. 03/L-084 mbi pensionet nė Kosovė.
  • Sigurimi pensional suplementar ėshtė formė e sigurimit pensional te e cila i siguruari bart rrezikun e investimit nė kontributet e pastėrta tė paguara nė fond.
  • Sigurimi pensional suplementar, nė fakt nėnkupton kursim nė llogarinė individuale nė fond tė stimuluar nga lehtėsirat tatimore, qėllimi i tė cilit ėshtė pėrfitimi i pensionit suplementar nė moshėn e pleqėrisė.

2. Ēka ėshtė Fondi Pensional?

  • Sigurimi pensional suplementar ėshtė sigurim shtesė nga sigurimi i obligueshėm pensional qė funksionon nė Kosovė. Forma dhe mėnyra e implementimit tė kėsaj skeme pensionale ėshtė e pėrcaktuar me ligjin nr. 03/L-084 mbi pensionet nė Kosovė.
  • Sigurimi pensional suplementar ėshtė formė e sigurimit pensional te e cila i siguruari bart rrezikun e investimit nė kontributet e pastėrta tė paguara nė fond.
  • Sigurimi pensional suplementar, nė fakt nėnkupton kursim nė llogarinė individuale nė fond tė stimuluar nga lehtėsirat tatimore, qėllimi i tė cilit ėshtė pėrfitimi i pensionit suplementar nė moshėn e pleqėrisė.

3. Sa mund tė paguaj kontribut pensional unė si punėdhėnės?

  • Lartėsia e kontributit pensional qė punėdhėnėsi paguan pėr punėtorėt e vet ėshtė deri nė 10% mbi pagėn bruto. Plani pensional i FONDI lejon pagesa edhe mė tė larta se 10% (mbi pagėn bruto) mirėpo, pėr shumėn qė e kalon kėtė pėrqindje nuk ka lehtėsime tatimore.
  • Lartėsia e kontributit pensional (nė rastet kur atė e paguajnė bashkarisht punėdhėnėsi dhe punėtori), ėshtė deri nė 20% tė pagės bruto ( 10% punėdhėnėsi dhe 10% punėtori).          

4. Ēka ndodh nėse punėtori e ndėrron vendin e punės?

  • Nėse punėtori e ndėrron vendin e punės atėherė ai dėrgon kėrkesė me shkrim nė FONDI pėr mundėsinė e vazhdimit tė pagesės sė kontributeve nė fond. Nė rastet kur punėdhėnėsi i tij i ri nuk ka kontratė mė FONDI-n, atėherė ka dy mėnyra tė zgjedhjes:

  • Punėdhėnėsi i ri lidh kontratė me FONDI-n dhe paguan pėr tė gjithė tė punėsuarit e vet dhe;
  • Punėtori vazhdon vetė tė paguaj kontributet pensionale mujore.

  • Mjetet e deritanishme tė grumbulluara nė llogarinė individuale tė tė siguruarit vazhdojnė tė investohen dhe ato janė pronė e tij.

5. Ēka ndodh nėse punėtori e humb vendin e punės?

  • I siguruari i cili ėshtė i kyēur nė planin pensional tė FONDI-t nė mėnyrė kolektive (ose edhe individualisht), dhe tė  cilit i ėshtė ndėrprerė marėdhėnia e punės tek punėdhėnėsi i tij pėrkatės, ka dy mundėsi tė cilat FONDI ia ofron:
  • Ai mund tė vazhdojė qė si individ (person fizik) tė paguajė kontributin pensional i cili ėshtė rezultat i marrėveshjes sė arritur me FONDI-n dhe;
  • Ai gjithashtu ka mundėsi qė tė shfrytėzoj periudhat e pushimit nė pagesėn e kontributeve pensionale sipas planit pensional.          

6. Pse tė kyēemi nė FOND?

  • Sigurimi pensional suplementar ėshtė skemė pensionale e cila parasheh edhe beneficione financiare, pėrveq pėrfitimeve tjera pėr ata individė tė cilėt kyēen nė tė.
  • Individi, si person fizik, pėr kontributet pensionale tė paguara nė fond pėrfiton tė drejtėn pėr zbritjen nga tatimet nė tė ardhurat personale - kur ai paguan individualisht. Ndėrsa, kur punėdhėnėsi paguan kontribute pensionale pėr punėtorėt e vet, ato i  llogariten si shpenzime tė ndėrmarrjes sė tij duke ia zvogėluar kėshtu bazėn pėr tatim nė fitim.

7. Si mund tė kyēet punėdhėnėsi nė plan pensional dhe si punėtori?
 
  • Kyēja nė plan pensional mund tė bėhet nė kėto forma:

  • kolektive,
  • individuale dhe
  • tė kombinuar.

  • Tė punėsuarit mund tė kyēen:

  • nėpėrmjet kontratės kolektive - punėdhėnėsit paguajnė tėrėsisht kontributet pensionale nė emėr tė punėtorve tė tyre;
  • nėpėrmjet kontratės kolektive - kontributet pensionale i paguajnė bashkė, punėdhėnėsi njė pjesė dhe punėtori tjetrėn;
  • nėpėrmjet kontratės individuale - punėtori kyēet nė plan si person fizik dhe nė mėnyrė individuale paguan kontributet pensionale nga paga e tij.

8. Ēfarė ndodh me kontributet e paguara nė FOND?

  • Punėdhėnėsi paguan kontributet pensionale pėr punėtorėt e tij ēdo muaj, dhe atė sipas kontratės tė arritur me FONDI-n. Kontributet e paguara nė fond, sipas planit pensional, transferohen nė llogaritė individuale tė punėtorėve tė hapura pranė FOND-it dhe shėndrrohen nė njėsi kontabiliteti. Kėto mjete pastaj investohen nė letra me vlerė dhe kėshtu arrihet nė fund vlera e gjendjes nė secilėn llogari individuale.

9. Mėnyrat e pagesės tė kontributit pensional?

  • Kontributi pensional mund tė paguhet nė baza mujore, gjysmėvjetore dhe vjetore. Po ashtu, ka mundėsi tė paguhet si shumė e njėhershme (lump-sum), nė mes ose nė fund tė periudhės sė sigurimit.
  • Punėdhėnėsi mund tė paguajė kontributin pensional nė dy mėnyra:

  • nėpėrmjet xhirro-llogarisė, si njė shumė tė njėhershme (kur vetėm ai paguan kontributin) dhe
  • nėpėrmjet xhirro-llogarisė, si dy shuma tė ndara (kur paguan ai dhe punėtori).    

10. Cilat janė beneficionet nėse paguaj kontribute pensionale si punėdhėnės?

  • Kontributi maksimal i zbritshėm pėr tatime, nga kursimet nė skemat pensionale suplementare tė punėsuarit, ėshtė 20% tė pages bruto ( i ndarė nga 10% prej punėdhėnėsit dhe 10% prej punėmarrėsit).
  • Punėdhėnėsit i pranohen kėto kontribute si shpenzim dhe ia zvogėlojnė bazėn pėr tatim nė fitim; kurse tė punėsuarit kėto kontribute i zbriten nga paga bruto  para se tė llogaritet tatimi personal mbi pagen bruto.

11. Ēfarė beneficione kanė punėtorėt nėse ata paguajnė individualisht?

  • Edhe atėherė kur punėtori kyēet vetė (jashtė kolektivit ku punon) pėrfiton beneficione tė shumta qė FONDI i ofron. Ne po i cekim vetėm disa prej tyre:

  • hapja e llogarive individuale pėr secilin anėtar;
  • secili i siguruar do tė trajtohet individualisht;
  • mjetet nė llogaritė individuale investohen dhe pėrfitimet nga kėto investime ju takojnė tė siguruarve;
  • transparenca, e cila pėrfshinė: a) ēasje 24 orė nė llogaritė individuale pėr tė siguruarit pėrmes internetit; b) informata tė ndryshme pėrmes SMS mesazheve; c) njoftim me shkrim njė herė nė vit pėr secilin anėtar;
  • nė rast se i siguruari vdes gjatė periudhės sė kursimit mjetet e grumbulluara nė llogarinė e tij individuale i merr shfrytėzuesi i deklaruar nė kontratė ose trashėgimtari brenda 30 ditėsh;
  • pasi tė pėrmbush moshėn e paraparė pėr pension (65 vjet) i siguruari ka mundėsi qė tė zgjedh mėnyrėn e pėrfitimit tė pensionit.

12.  Ēka ėshtė llogaria individuale?

  • Llogaria individuale ėshtė llogari e hapur nė fond pėr secilin pjesėmarrės. Gjendja e mjeteve nė llogarinė individuale ėshtė pronė e secilit anėtar pėrkatės. Ai ose ajo zotėron me mjetet nė llogarinė individuale. Lartėsia e mjeteve nė llogaritė  individuale llogaritet njė herė nė muaj dhe ajo rritet sipas pėrfitimeve qė realizohen nga investimi i kėtyre mjeteve nė tregjet financiare tė kapitalit.

13. Kush garanton pėr mjetet e paguara - nė ēfarė mėnyre arrihet siguria e kėtyre mjeteve?

  • Siguria e mjeteve tė grumbulluara nė fond pensional garantohet dhe arrihet si nė vijim:

  • Investimet janė tė rregulluara me Regullėn 9 mbi investimet e mjeteve tė pensioneve, e miratuar nga Banka Qendrore e Republikės sė Kosovės (BQK). Kjo rregull pėrcakton llojet e instrumenteve financaiare ku mund tė investohen kėto mjete;
  • Do tė ketė mbikėqyrje tė rregullt tė fondit nga ana e BQK-sė;
  • Mjetet e fondit dhe investimi i tyre do tė mbikėqyret edhe nga ana e bankės kujdestare;
  • Gjithashtu, lidhur me administrimin dhe menaxhimin e mjeteve tė fondit, do tė ketė mbikėqyrje edhe nga ana e Administratės Tatimore tė Republikės sė Kosovės (ATK).

14. Pse ti besojmė Fondit Slloveno-Kosovar tė Pensioneve?

  • Arsyet pse mund tė mbėshteteni dhe tė besoni tek ne janė:
  • Themelues kryesor i Fondit Slloveno - Kosovar tė Pensioneve ėshtė kompania e specializuar nga Sllovenia, Prva Group, e cila ka  njė pėrvojė 7 vjeēare nė administrimin dhe menaxhimin e fondeve suplementare pensionale. Nė dy vitet e fundit kjo kompani ka filluar zgjėrimin e veprimtarisė sė saj nė rajonin e Evropės jugore dhe asaj juglindore dhe ka arritur tė kyē nė skemat e saj 209.866 mijė tė siguruar me rreth 170 mil. euro nėn menaxhim. Nė 4 vitet e fundit Prva Group ka shėnuar njė sukses duke e rritur gjendjen e mjeteve nė llogaritė individuale tė tė siguruarve pėr 56%;
  • Metodologjia e funksionimit tė FONDI-t do tė jetė e njejtė me atė qė praktikohet nė Prva Group nė Slloveni;
  • Mjetet e kontribuesve pensional nė fond do tė administrohen dhe menaxhohen ndaras nga mjetet e kompanisė;
  • Menaxhimi, administrimi dhe investimi i mjeteve tė fondit do tė mbikėqyren nga Banka Qendrore e Republikės sė Kosovės (BQK).

15. Ku do tė investohen mjetet e fondit pensional?

  • Nė pajtim me Rregullėn 9 (mbi investimet e mjeteve tė fondeve  pensionale), FONDI mjetet e fondit do ti investojė nė:

  • deri 10% tė mjeteve nė depozitėt bankar nė Tregun kosovar dhe atė kryesisht nė bankat ku themeluesit janė tė huaj
  • pjesa mė e madhe e tyre (90%) nė letrat me vlerė tė emetuara nga kompanitė mė tė fuqishme nė vendet anėtare tė OECD-sė (Organizata pėr Bashkėpunim dhe Zhvillim Ekonomik).

16. Ēka ndodh nėse kontributin pensional e paguan punėdhėnėsi dhe punėtori i tij e ndėrron vendin e punės?

  • Sigurisht qė nė kėtė rast punėdhėnėsi do ta ndėrprente pagesėn e kontributit pensional nė fond pėr punėtorin nė fjalė.
  • Mjetet e deritanishme tė grumbulluara nė llogarinė individuale tė punėtorit i takojnė atij dhe janė e drejtė e tij.
  • Punėtori i cili e ka ndėrruar vendin e punės duhet tė dėrgojė kėrkesė me shkrim nė administratėn e FONDI-t pėr mundėsinė e vazhdimit tė pagesės sė kontributeve pensionale nė fond individualisht apo edhe pėrmes punėdhėnėsit tė ri.

17. Mosha e paraparė pėr  fillimin e kursimit?

  • Nė fond mund tė kyēen tė gjithė personat qė kanė mbushur moshėn e paraparė pėr punėsim nė Kosovė, e cila me ligj ėshtė 18 vjet. Kurse mosha kur i siguruari fiton tė drejtėn pėr pension ėshtė 65 vjet.

18. A pranohen pagesat e njėhershme tė kontributit?

  • Po. Kontributet pensionale mund tė paguhen edhe si shumė e njėhershme (lump sum) nė fillim, nė mes apo edhe nė fund tė periudhės sė kursimit.
  • Kėtu aplikohen disa rregulla tė veqanta: shpenzimet hyrėse (entrance fee) llogariten 2% pėr shumat e paguara deri nė €5,000, kurse pėr shumat mė tė larta se €5,000 shpenzimet hyrėse do tė jenė 1% mbi shumėn e njėhershme tė paguar

19. Ēka ndodh me pėrfitimet (interesin) nga investimi i mjeteve tė fondit?

  • FONDI do tė menaxhojė me mjetet e grumbulluara nė llogaritė individuale dhe tė ardhurat e realizuara nga investimi i kėtyre mjeteve do ti derdhė proporcionalisht nė llogaritė individuale tė anėtarėve tė fondit. Tė siguruarve u takon 100% e fitimit tė realizuar nga investimet dhe nė fund tė ēdo muaji u derdhet nė llogaritė individuale.

20. Provizionet qė FONDI i llogarit?

  • Provizionet qė i llogarit FONDI pėr shpenzimet e saj janė:
  • Shpenzimet e administrimit me llogaritė individuale (Entrance Fee) qė do tė jetė 3% e kontributit mujor tė paguar nė fond.
  • Shpenzimet e menaxhimit me mjetet e fondit (Management Fee) qė do tė jetė 1,5% prej mesatares sė vlerės sė pastėr vjetore tė mjeteve tė grumbulluara nė fond.
  • Shpenzimet e daljes (Exit Fee) qė do tė jetė 1% nė vit nga shuma e mjeteve tė grumbulluara nė llogarinė individuale. Kėtė provizion FONDI fillon ta aplikojė nė momentin kur fillon tė paguaj pension pėr anėtarėt e saj.
  • Nė rast se i siguruari vdes, shpenzimet dalėse do tė jenė gjithashtu 1%.

21. Kush e mbikėqyr punėn e FONDI-t?

  • Institucionet tė cilat do tė mbikėqyrin punėn tonė do tė jenė:

  • Banka Qendrore e Republikės sė Kosovės. Ky institucion rregullativ do tė mbikėqyrė nė pėrgjithėsi punėn tonė - administrimin me llogaritė individuale, menaxhimin me mjetet, investimin e mjeteve tė fondit, tė ardhurat dhe shpenzimet e kompanisė, etj.
  • Administrata Tatimore e Republikės sė Kosovės (ATK), mbikėqyrė poashtu tė ardhurat dhe shpenzimet si dhe zbatimin e ligjit tatimor.
  • Bordi mbikėqyrės i FONDI-t i pėrbėrė nga themeluesit.
  • Auditori i jashtėm, njė kompani e specializuar, kompani kjo e cila zgjidhet ne baza vjetore.

22. Ēka ndodh me mjetet e fondit nėse FONDI falimenton?

  • Duke pasur parasysh ligjin nr. 03/L-084 mbi pensionet nė Kosovė, i siguruari mund ti transferojė tė drejtat e tij tė fituara nė ēdo rast tė humbjes sė licencės, likuidimit ose bankrotimit tė FONDI-t. Nėse FONDI-t i anulohet licenca nga ana e BQK-se, atėherė BQK-ja do tė vazhdojė mbikėqyrjen e likuidimit tė pensionit suplementar individual nė pėrputhje me procedurat pėrkatėse. Ēdo anėtar I organit qeverisės nė fond ėshtė pėrgjegjės para pjesėmarrėsve pėr dėmet e shkaktuara dhe pėr ēdo dėshtim nė kryerjen e punės, moskujdesin apo kryerjen e gabuar tė detyrave tė tij fiduciare qė lidhen me administrimin e pensioneve pėrkatėse.

23. Format e pensioneve qė FONDI i paguan?

  • Fondi paguan kėto lloje tė pensioneve:
  • Pension pleqėrie. Me kėtė rast pėrfituesi i pensionit merr pension nė kėste mujore deri sa tė jetė gjallė.    
  • Pension pleqėrie me kyējen e bashkėshortit/es. Nė kėtė rast pensionin e pėrfiton i siguruari deri nė pėrfundim tė jetės dhe vazhdon ta pėrfitojė edhe bashkėshorti/ja i gjallė deri nė vdekjen e tij/saj.
  • Pension i programuar (rentė financiare), ku i siguruari e zgjedh periudhėn kohore tė caktuar pėr pėrfitimin e pensionit.

24. A ekziston mundėsia e transferimit tė mjeteve nė tjetėr fond ?

  • Po. Mjetet e grumbulluara nė llogarinė individuale mund tė transferohen nė tjetėr fond pas pėrmbushjes sė disa kushteve tė parapara me plan. Kėto kushte janė:
  • numri i pagesave nė formė tė kontributeve pensionale nė llogarinė individuale duhet tė jenė minimumi 120 kėste mujore;
  • i siguruari duhet tė sjell kėrkesė me shkrim se ai dėshiron tė transferoj mjetet e tij nė tjetėr fond;
  • shpenzimet pėr transferimin e mjeteve nė tjetėr fond do tė jenė 2% mbi shumėn e mjeteve tė grumbulluara nė llogarinė individuale. 

25. Ēka ndodh nėse i siguruari vdes gjatė periudhės sė kursimit?

  • Nė rast se i siguruari vdes gjatė periudhės sė kursimit, vlera e akumuluar ne llogarinė e tij  i takon trashėgimtarit tė cilin e cakton i siguruari nė kontratėn individuale qė e ka nėnshkruar me FONDI-n. Nė rast se trashėgimtari/shfrytėzuesi nuk ėshtė caktuar me kontratė, atėherė ato mjete i takojnė personit qė e parasheh Ligji 2004/26 mbi trashėgiminė nė Kosovė.
Pėr informata tė detajuara ose pėr tė filluar kursimet pensionale ju mund tė kontaktoni
Fondin nė:

Adresa:
Fondi Slloveno-Kosovar i Pensioneve
Rr. Ukshin Hoti nr 45/10
Qyteza Pejton
10000 Prishtinė, Kosovė

Telefon: +383 38 22 00 31

e-mail: info@fskp.eu

ose vizitoni degėt e njėrit prej partnerėve tonė bankar:

Llogaria Ime
Kontrolloni gjendjen e llogarisė tuaj pensionale

Kliko kėtu
____________________________

Kalkulo pensionin tėnd
- Kalkulatori i Pensioneve


____________________________

Pyetjet me te shpeshta

Postieri juaj

Punėsim

Shkarkime

Formulari Anketues